KINH NGHIỆM BÁN CẮT LỖ CỔ PHIẾU TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Năm 2022 lại là một năm đen tối đối với các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Chúng ta đã phải chứng kiến tới 5 trên 10 tháng thị trường sụt giảm mạnh kể từ đầu năm đến nay. Chỉ số VN-Index bốc hơi hơn 500 điểm khiến giá của nhiều mã cổ bị chia đôi, chia ba so với giá ở vùng đỉnh. Thật đáng buồn là hòa cùng không khí trên thị trường chứng khoán, tài khoản cá nhân của tôi cũng bay màu hơn 50%… Đó là tình trạng chung.
Gần đây tôi có gặp một khách hàng cũng vừa là bạn đồng nghiệp cũ. Hiện anh đã chuyển sang tự doanh chứng khoán. Tự doanh chứng khoán nghĩa là nguồn thu nhập chính kiếm được thông qua việc tự giao dịch cổ phiếu. Buổi trò chuyện của chúng tôi xoay quanh một chủ đề rất thú vị là:
Liệu kinh nghiệm bán cắt lỗ cổ phiếu nhiều lần có phải cách giúp bạn có thể sống sót tốt hơn trên thị trường.
Chúng ta vẫn thường nghe được rằng, nhà giao dịch chứng khoán chuyên nghiệp phải tuân thủ 100% kỷ luật bán cắt lỗ cổ phiếu. Mức dừng lỗ xác định tùy theo khẩu vị từng người. Và ngưỡng bán cắt lỗ cổ phiếu nên dao động từ 5% đến không quá 10% so với giá vốn.
Bản thân anh bạn của tôi cũng rất kỷ luật với phương pháp bán cắt lỗ cổ phiếu kiểu này. Đa số trường hợp, chỉ cần giảm từ 3% đến 5% giá vốn là anh ấy đã bán cắt lỗ cổ phiếu một cách dứt khoát. Thế nhưng trong năm 2022 này, mọi chuyện xảy đến lại khác quá xa so với tưởng tượng của anh.
Cụ thể là, nhiều trường hợp lúc anh ấy vừa mới mua xong, T+0 chốt phiên giá cổ phiếu lại tèo, giảm tới hơn 10%. Vào ngày T+2 cổ phiếu về tài khoản thì có những mã âm tới hơn 20%. Khúc này không biết mọi người sẽ bán cắt lỗ cổ phiếu kiểu gì?
Việc tuân thủ kỷ luật bán cắt lỗ cổ phiếu ở những trường hợp này giống như một lưỡi hái của tử thần vậy. Bạn sẽ rất hoang mang vì không chắc khi bán cắt lỗ cổ phiếu xong, giá cổ phiếu có hồi lên ngay trong vùng quá bán, hay là giá sẽ tiếp tục giảm thêm!
Lúc đầu, anh bạn của tôi đã lựa chọn bán cắt lỗ cổ phiếu đi. Lý do là anh ấy luôn muốn tuân thủ kỷ luật giao dịch của mình. Anh đã áp dụng nó trong nhiều năm với hiệu quả tương đối tốt. Nó đã giúp anh ấy tránh được những cú giảm mạnh ở một vài mã cổ phiếu. Thế nhưng lần đó khá bi hài là cắt lỗ xong giá cổ phiếu lại tăng ầm ầm. Đó là thời điểm cuối tháng 4 năm 2022.
Vài tuần sau đó thị trường đã có một đợt hồi phục. Đang mùa công bố thông tin và đại hội cổ đông thường niên nên nhìn chung các luồng thông tin lúc này khá lạc quan. Anh ấy cũng tranh thủ mua vào lại.
Ấy vậy mà niềm vui lại chẳng tày gang. Sang tháng 6 giá cổ phiếu lại rơi nhanh và anh lại phải bán cắt lỗ cổ phiếu lần nữa. Bán cắt lỗ xong cổ phiếu vẫn cứ tiếp tục tăng lại, chỉ số VN-Index hồi về gần sát mốc 1300 điểm.
Cho đến hiện tại sau nhiều lần bán cắt lỗ cổ phiếu thì tài khoản của anh đã âm tới hơn 80%. Mặc dù đợt giảm gần đây anh ấy đã bán thoát hàng ra khá sớm.
Nghe câu chuyện này, chắc chắn chúng ta sẽ rất hoài nghi. Liệu rằng kinh nghiệm bán cắt lỗ cổ phiếu nhiều lần có phải là cách có thể giúp bạn sống sót tốt hơn trên thị trường chứng khoán.
Thế thì nếu không bán cắt lỗ cổ phiếu đi thì bạn có bị mất trắng tài sản không?
Tôi có thể khẳng định là không có khả năng này, trừ khi bạn mua phải cổ phiếu của các công ty quá bết bác và đang sắp đối mặt với rủi ro bị phá sản. Còn lại hầu hết giá cổ phiếu sẽ hồi phục trở lại rất nhanh. Đặc biệt là những cổ phiếu bị giảm giá mạnh sau các sự kiện Thiên Nga Đen.
Tôi sẽ giải thích kỹ hơn về các sự kiện Thiên Nga Đen vào một bài viết khác. Bây giờ tôi sẽ chia sẽ cách phân loại của tôi đối với các dạng cổ phiếu. Qua đó, phần nào bạn sẽ dễ hình dung về thời điểm hồi phục của các dạng cổ phiếu thường gặp. Đầu tiên, tôi sẽ chia quá trình giá các cổ phiếu hồi phục làm 2 giai đoạn như sau.
Giai đoạn 1: Thị trường chung trải qua các đợt bán tháo. Hầu hết các giá cổ phiếu sẽ hồi phục một mức % nhất định theo xu hướng chung từ đáy.
Giai đoạn 2: Thị trường sẽ có sự phân hóa và giá các loại cổ phiếu sẽ có những thời điểm hồi phục khác nhau. Bao gồm:
Loại cổ phiếu/doanh nghiệp | Thời điểm phục hồi xu hướng tăng dài |
|---|---|
Doanh nghiệp có doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng đều | Giá cổ phiếu hồi phục nhanh chóng giai đoạn bán tháo và tiếp tục xu hướng tăng dài hạn mới |
Doanh nghiệp có điểm rơi doanh thu và lợi nhuận mang tính mùa vụ | Giá cổ phiếu hình thành sóng tăng mới vào các quý chuẩn bị hoạch toán lợi nhuận |
Doanh nghiệp chịu ảnh hưởng mạnh bởi chu kỳ của ngành | Giá cổ phiếu tăng trở lại khi chu kỳ tăng trưởng mới của ngành được hình thành |
Doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả thấp nhưng giá cổ phiếu chịu ảnh hưởng mạnh bởi dòng tiền đầu cơ | Giá hầu hết cổ phiếu sẽ tăng mạnh trở lại ở nửa cuối chu kỳ thị trường đầu cơ giá lên tiếp theo |
Chúng ta có thể bóc tách các cổ phiếu trên thành nhiều loại với những điểm đặc thù một cách cụ thể hơn. Ở đây, tôi chỉ đưa ra các loại hình cơ bản nhất mà bạn có thể nhận diện một cách dễ dàng. Từ đó, bạn có thể hoạch định cụ thể chiến lược nắm giữ, hoặc cơ cấu lại tỷ trọng cho một số mã cổ phiếu đang có trong danh mục đầu tư.
Những rủi ro mất vốn vĩnh viễn nào bạn có thể gặp?
Mọi khả năng đều có thể xảy ra trên thị trường chứng khoán. Vì vậy, ở giai đoạn thị trường giá xuống, bạn sẽ rất dễ đối mặt với những rủi ro bị mất vốn vĩnh viễn.
Có hai rủi ro mất vốn vĩnh viễn điển hình nhất mà tôi thường quan sát được. Đó là:
1. Bị bán giải chấp do tài khoản bị vi phạm tỷ lệ kỹ quỹ (Call Margin / Force Sell)
Đây là trường hợp mà tôi gặp nhiều nhất, bản thân tôi cũng từng dính. Tôi cũng đã chứng kiến cảnh nhiều người bị cháy tài khoản chứng khoán, do tài khoản bị bắt buộc bán giải chấp. Vì vậy, trong giai đoạn thị trường giá xuống bạn hãy hết sức cẩn trọng với việc sử dụng đòn bẩy Margin.
Ở những giai đoạn thị trường biến động mạnh, nó sẽ khiến tài sản của bạn bay màu nhanh chóng. Một khi liên tục bị Call Margin, bạn sẽ rất dễ bị buộc phải bán sạch cổ phiếu trong danh mục đầu tư của mình tại vùng giá đáy. Mặc kệ cho bạn chẳng hề có ý định bán ra bất kỳ lượng cổ phiếu nào ra ngoài cả.
2. Bán cắt lỗ cổ phiếu liên tục vô tội vạ hoặc vì một nguyên nhân khác.
Một vài người phải bán cắt lỗ cổ phiếu vì cần tiền khẩn cấp, đối với trường hợp này tôi xin chia buồn cùng họ chứ không biết nói gì thêm.
Cũng có một số trường hợp giống như anh bạn mà tôi chia sẻ ở trên, anh ta muốn tuân thủ kỷ luật cá nhân. Đó cũng là một rủi ro mà bất kỳ một Nhà giao dịch chứng khoán chuyên nghiệp nào đều phải đối mặt.
Còn một trường hợp nữa mà mỗi khi nhắc đến đều khiến tôi có chút xúc động. Đó là trường hợp của những nhà đầu tư chưa từng trải qua các giai đoạn biến động mạnh. Họ rất dễ bị ảnh hưởng bởi các tin tức tiêu cực và những người xung quanh.
Khi những tin xấu tràn lan, từ các kênh truyền thông chính thống, rồi tin đồn trên mạng xã hội cho tới tin truyền miệng từ chính những người thân của họ. Lúc này, mọi người xung quanh đều chán nản cùng cực và quyết định bán. Kiểu còn nước còn tát, vớt vát được bao nhiêu tiền còn lại thì được bấy nhiêu.
Chính những thời điểm như thế này trong quá khứ đã từng có rất nhiều khách hàng cũ của tôi lựa chọn bán cắt lỗ cổ phiếu trên toàn bộ danh mục. Những thời điểm đó tôi cũng thật sự rất bất lực. Vì ngay cả bản thân tôi cũng bi quan thì không có cách nào có thể trấn an hay ngăn cản quyết định của họ. Tâm lý tiêu cực trên thị trường tài chính nó có tính lây lan và độc hại còn hơn cả dịch covid.
Những năm sau này, khi những anh chị này trông thấy những người chơi chung Nhóm cổ phiếu với mình trước đây. Nhưng họ đã có thể kiên trì và sau đó gặt hái được những phần thưởng rất xứng đáng. Khi ấy, suy nghĩ và cảm xúc tất cả chúng tôi đã không hề dễ chịu chút nào. Đó là những bài học mà chúng tôi sẽ không bao giờ quên.
Mất bao lâu thì danh mục chứng khoán của bạn sẽ về bờ?
Chắc chắn là sẽ không có mốc thời gian nào cụ thể! Nếu danh mục đầu tư của bạn đều sở hữu những cổ phiếu Blue Chip chất lượng cao và có câu chuyện tăng trưởng mạnh mẽ sau đó. Thời gian nhanh nhất là chỉ cần từ 2 đến 3 quý là đủ . Bạn có thể tưởng tượng nó như cổ phiếu VNM thời 2009 hay FPT cách đây vài năm vậy. Những cổ phiếu này phục hồi và vượt đỉnh rất nhanh sau giai đoạn thị trường hoảng loạn.
Một số cổ phiếu rơi vào những dạng doanh nghiệp đặc thù sẽ có thể mất thời gian lâu hơn. Đôi khi phải mất từ 2 đến 4 năm, nếu chu kỳ ngành đến trễ hoặc thị trường cần thời gian dài để có trend đầu cơ giá lên mới.
Trong giai đoạn này, bạn có thể nghĩ đến các chiến lược đầu tư tích sản dài hạn. Nếu bạn có dòng tiền mặt tốt thì việc mua được thêm một lượng lớn cổ phiếu ở giá thấp sẽ rất lợi. Nó sẽ giúp bạn rút ngắn thời gian đạt điểm hòa vốn và cũng đạt được tỷ suất lợi nhuận rất vượt trội sau đó.
Tổng kết lại kinh nghiệm bán cắt lỗ cổ phiếu
- Việc bán cắt lỗ cổ phiếu chưa chắc là cách có thể giúp bạn sống sót và thành công trên thị trường chứng khoán. Hãy nghĩ về những triệu phú, tỷ phú giàu có nhất trên thị trường chứng khoán. Họ không bán đi cổ phần của mình một cách dễ dàng. Sự thật rõ ràng là nó đã giúp họ càng ngày càng giàu có hơn. Bạn có thể tham khảo thêm chiến lược bán ra mà tôi chia sẻ trong bài viết: Công thức 7 bước đầu tư tích sản
- Hãy thật cẩn thận với việc sử dụng đòn bẩy Margin. Nó có thể khiến bạn rất dễ bị cháy tài khoản hoặc mất vốn vĩnh viễn do bị buộc bán giải chấp tại các vùng giá đáy.
- Giữ được tâm lý lạc quan lúc này là đều khá viễn vông. Nhưng bạn cần phải tỉnh táo để bình tĩnh đánh giá triển vọng đầu tư dài hạn. Hãy nhìn xuyên qua sự kiện Thiên Nga Đen và khủng hoảng tài chính. Danh mục của bạn có thể sẽ trở về bờ rất nhanh mà không cần phải bán cắt lỗ cổ phiếu nào. Hãy cân nhắc đến kế hoạch đầu tư tích sản để rút ngắn thời gian hồi vốn.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này! Nếu bạn thấy hay, đừng ngần ngại chia sẻ link bài viết đến cho những người mà bạn nghĩ nó sẽ giúp ích được cho họ nhé!
By Author,
Ngô Thanh Trà
© Vui lòng liên kết đến bài gốc khi trích dẫn các nội dung từ website này.
